Çocuk ve Dini Eğitim-2: Allah Korkusu

Seyyaf ve Hümeyra’nın annesinden, çocuklarda din eğitimiyle ilgili 2. yazı:

Çocuk ve Dini Eğitim-2: Allah Korkusu

Korku kültürünün hakim olduğu bir ortamda yaşıyoruz; böyle yetiştirildik, bizi yetiştirenler de böyle yetiştirilmiş zaten. Çocuğuna “bak bir daha altına işersen, pi.pini yakarım senin” diyerek tuvalet eğitimi vermeye çalışan bir nesilden bahsediyoruz bu neslin evlatları olarak. Malesef aramızda hala bu terbiye metodunu(!) kullananlar olsa da, anneler artık daha bilinçli, attıkları adımları daha dikkatli atmaya çalışıyorlar. Daha müşfik oldukları için değil aslında, anneler her dönem annedir ve çocuğunu hayatta her şeyden daha çok sever; fakat bu durum çocuklara nasıl muamele etmesi gerektiğini yeni nesil annelerin artık daha iyi bilmesinden kaynaklanıyor. Sözkonusu dini eğitim olunca neler oluyor peki?

İçinde yaşadığımız toplumla birlikte sanki damarlarımıza enjekte edilmiş olan bu korku kültürü, ne yazık ki en çok Allah kavramı söz konusu olduğunda ortaya çıkıyor. Çocuklarımıza söz geçirebilmenin en iyi yolunun onları korkutmak olduğunu düşünüyoruz çünkü. Yemek yemiyor mu? “Bak baba kızar. Kızsana babası, yemeğini yemiyor!” Bir restaurantta huysuzluk mu etti, göster garsonları. “Bak amca kızar, cız yapar!” Misafirlikte durmuyor mu? “Bak şu teyze çok kızar, iğnesi var. Di mi teyzesi!” Somut örnekler söz konusu olunca kişileri kullanan anne, soyut durumlar karşısında vicdana hitap etmek zorunda hissediyor kendini. “Yalan söyleme, Allah yakar!” Anneye karşı gelme, Allah kızar” “Şöyle,böyle yapma. Allah çarpar!”

Çocuk henüz ne olduğunu bile tam olarak bilmediği, algılayamadığı bir varlıkla korkutuluyor. Çocuk eğitiminde asıl olan bir şey vardır. Bir: çocuğa yaptığı bir davranışın yanlış olduğunu öğretmek için önce onu somutlaştırmak gerekir ki çocuk yaptığının neye mal olduğunu anlayabilsin.Örnek: Yalan söylersen kimse seninle arkadaş olmak istemez, oyuncaklarını paylaşmaz. Biz de babanla çok üzülürüz. vs İki: Yaptığı kötü davranışa karşılık bir ceza verilecekse bu, zamana yayılmamalı, o anda verilmeli ki etkili olsun. Zaten çocuk çok inandırıcı bulmaz sizin birkaç saat sonra vereceğiniz cezayı(ya da “eve gidince sorarım ben sana” da kar etmez!) Bu durumda çocuğun yaptığı davranışın neticesini ahirete bırakmak da ne kadar mantıklı, varın siz düşünün. Hem de çocuk ahiret kavramının ne olduğunu bile bilmediği halde! Bu iki madde ile esasen Allah ile korkutmanın pedagojik olarak ne kadar yanlış olduğunu ve çocuk için pek bir şey ifade etmeyeceğinden bahsetmiş olduk. Gelelim ikinci kısma.

Çocuklarımıza dini değerler aşılamak istiyorsak, büyüdüklerinde içlerinde Allah korkusu taşıyan ahlaklı bireyler olmalarını istiyorsak bunu “müjdeleyin, nefret ettirmeyin“* hadisini düstur edinerek yapmalıyız. Allah kavramının küçük yaşta çok dayatılmaması gerektiğini söylüyoruz evet, zamanla 4 yaş sonrası sorgulamalar başladığında, soyut olan Allah’ı öğrenmek bilmek istediklerinde onlara Allah’ı sevdirmeliyiz, korkutmalı değil. Şu anda, Uçurtma Yayınları’nın Çocuğumu Ben Yetiştiriyorum serisindeki “Ben, Bana Verilenim” isimli kitabı okuyorum. Orada din konusu ele alınmış. Bir örnek vardı, çok iç acıtan. Çocuğun birisi diyor ki “ben Allah’ı sevmiyorum ama Peygamberimizi seviyorum. Çünkü Allah hep yakıyor, kızıyor, ateşe atıyor ama Peygamber çok şefkatli, çocukları çok seviyor” vs. Buyur burdan yak! Cümle gayet açık ve yorumlamaya, izaha gerek yok sanırım.

Peki, Kuran’da bu kadar azap, ateş, cehennem vs ayetleri var, “Allah’tan korkun” diyen ayetler de var. biz bu korku hissini hiç mi aşılamayacağız çocuklarımıza? Onlara korku bilmeden sadece sevgi ile mi yaklaşalım? Haramlardan nasıl sakındıralım? Bir kere akılda bulundurmamız gereken bir şey var. Ayetler 5-6 yaş altı çocuklara hitaben inmemiş. Çocukların kalplerine korku salmayı hedeflemiyor yani. İkinci olarak daha önceki yazıda da dediğimiz gibi, bizim nasıl bir hayat yaşadığımız çocuklarımız için en büyük örnek. Allah korkusu demek, haşa Allah’ı çocukların gözünde öcü gibi göstererek onları O’ndan uzaklaştırmak demek değildir. Allah’ı sevdireceğiz. Kişi sevdiği birinin kalbini kırmaktan korkmaz mı? Evdeki 4 yaşındaki çocuk bile, önce annesini seviyor. Sonra sevdiği bu annesini üzmekten korkuyor.Annem beni çok seviyor, e ben de onu seviyorum. Böyle yaparsam annem üzülür. İşte aşılanması gereken mantık tam da budur.

Çocuk birini sevdiğinde, onu üzmekten korkar. Bu durumda, o yanında olsa da olmasa da, o görse de görmese de, onun hoşuna gitmeyecek şeyleri yapmak istemez. Oysa siz bir çocuğun kalbine korku salarsanız, sizden ayrı kaldığı ilk anda, sizin yasaklarınızı çiğner, sizin hoşunuza gitmeyecek davranışlara yönelir. Çünkü siz onu, korkuyla sindirdiğinizi sanırsınız ama aslında sinmiş gibi yapar ve bulduğu ilk fırsatta yapacağını yapar. Etrafımda gördüğüm, çocukken başında takke(ya da başörtüsü), elinde tesbih gezenlerin büyüdüğünde İslam’dan uzak hayat yaşayanları, istisnasız bu korku kültürünün ürünü yetişkinler. Çocukken Allah ile korkutulmuş, sindirilmiş, aile zoruyla bir şeyleri yapmaya başlamış, yetişkin olup eline fırsat geçtiğinde kendini cehennemi davranışların içine bırakmış…

Tabi sadece ibadet ya da farzlar kapsamında değil bahsettiklerimiz. Önce ahlaki yaşantıdan bahsediyoruz ya hani, küçük yüreklere aşılamak istediğimiz. İşte çocuk Allah’ı sevdikçe, yalan söylemekten kaçınacak, Allah’ı sevdikçe dilini, elini, gözünü haramdan sakınacak. Büyüdükçe, somut algılar yerini soyut algılara bıraktıkça her şey kendiliğinden gelişiverecek inşaAllah.

*“Müjdeleyin, nefret ettirmeyin; kolaylaştırın, zorlaştırmayın.”

(Buhârî, İlim 12, Cihad 164; Müslim, Eşribe 70-71)

Biz, çocukta dini eğitimin nasıl olması gerektiği ve nasıl başlaması gerektiği ile yazmaya başladık, hatırlarsınız. Bu nedenle yazılarımızda ilk olarak hitap ettiğimiz kesim, soyut kavramları algılayamayan, minik çocuklarımız. Bunu göz önünde bulundurursanız daha anlamlı olacak inşaAllah. Yazılar devam ettikçe, çocuklarımızın yaşını büyütecek ve yeni konulara da giriş yapacağız inşaAllah.

Seyyaf ve Hümeyra’nın Annesi

AİLE-ÇOCUK EĞİTİMİ kategorisinde yayınlandı. Etiketler: , , . 17 Comments »

17 Yanıt to “Çocuk ve Dini Eğitim-2: Allah Korkusu”

  1. Çocuk ve İslami Eğitim-3: Allah Sevgisi | sosyal problemler Says:

    […] Bir önceki yazımızda Allah korkusundan bahsetmiştik hatırlarsanız. Çocukları Allah ile korkutmanın yanlışlığından, bunun “müjdeleyin, nefret ettirmeyin” hadisine ne derece zıt düştüğünden ve onları dini duygulardan soğutabileceğimizden dem vurmuştuk. Esasen Allah korkusu bir kalpte yer etmeli elbette, zaten Kuran’ın birçok ayetinde de Allah, zatından korkulması gerektiğini vurguluyor. Fakat burada ebeveynin yaptığının yanlış olduğunu gösteren iki cihet var: […]

  2. hatice Says:

    Selamun Aleykum,
    Seyyafın Annesine de yorum bırakmazsam olmaz 🙂 . Dün biraz erken yatayım dedim sonra mail kutuma yeni bir yazı geldi. Onu okudum derken diğerine diğerine bir baktım saat 1 olmuş. Yazıların altındaki diğer başlıklar dikkatimi çekiyordu artık saat de geç olunca ve başka bir yazı da dikkatimi çekmesin diye hemen kapattım sayfayı. Yoksa daha ne kadar okurdum bilmiyorum :). Yazılarınız ne kadar güzel öyle. Seyyafın konuşmalarına bayıldım, bazılarına çok güldüm anneme de okudum. Seyyaf bir insanı kızdırdığında onun gönlünü nasıl alacağını da biliyor aynı zamanda çok espirili 🙂 MaşaAllah oğlunuza da kızınıza da. Allah’a emanet olun.

    • ummuseyyaf Says:

      ve aleykum selam. beğenmenize sevindim. her zaman beklerim inşaAllah. siz de Allaha emanet olun…

  3. selda Says:

    kızım muhafazar bir özel okulda 1. sınıfa gidiyor. Seçmeli kuran dersleri de var. Kızım yine benzer yuvalara gittiğinden az buçuk harfleri tanıyıp birleştirmeleri bilerek başladı okula…

    ama aradan 2 ay geçti kızım hala cüzün ilk sayfasında harfleri bile tanıyamıyor ve kuran dersi olduğu gün gitmek istemiyordu..bir gün ağladı gitmemek için, ben de öyle bir seçenek yok gitmek zorundasın dediğimde ‘o zaman kuran öğretmenime para ver bana bağırmasın!!’ dedi..o zaman bi şimşek çaktı zihnimde..öğretmenin bağırmasına mı, bunun kuran dersinde olmasına mı yoksa kızımın çözümüne mi üzüleyim bilemedim..bu durumu rehber öğretmenle paylaştım (kuran öğretmeniyle yüzgöz olmak istemedim açıkçası ve ben de bir öğretmenim durumu dramatize etmekten korktum) ertesi hafta kızım geldi, ‘öğretmenim ben sana çikolata veriyorum ya daha ne istiyorsun? dedi bana’ deyince yeniden oturduk konuştuk kızımla..kızım, ki sevgi dolu bir çocuktur, inşallah ölür de derse gelmez dedi bana..müthiş bir şaşkınlık yaşarken ve çözüm ararken bir de baktım ki arka balkonda kuranı kerimi paramparça etmiş saklamış…gittim öğretmenle konuştum, ben başka çocuklara kızıyorum da o üzerine alınıyor gibi saçma sapan (sanki diğer çocuklara bağırmak hak!!) bir açıklama yaptı. o zaman kızım bu derse girmesin dedim..tabi özel okul olunca bundan rahatsız olan öğretmen durumu düzelticem 2 hafta verin falan dedi..eee dönem bitti hala bir gelişme yok..arabada sürekli kuran dinleyen, ben okurken dibimden ayrılmayan (bunları hep yuvada kazandı) çocuk bu dersten nefret ediyor şimdi! 2. dönem derse girmemesini isticem…nefret edeceğine öğrenmesin!! yani sonuç; biz evde ne yaparsak yapalım bir iş bilmez!! gelip herşeyi mahvedebiliyor..hele de böyle bir ders böyle insanların elinde ya insanın içi acıyor..

    • ummuseyyaf Says:

      kızınız için gerçekten çok üzüldüm. Allah yardımcınız olsun. ama şahsi fikrim pasif bir tepki vermişsiniz. ortalığı ayağa kaldırmalısınız. Sizin çocuğunuzun derse girmemesini talep edeceksiniz belki ama bu zihniyetteki bir öğretmen sınftaki diğer çocuklara aynı şekilde muamele etmeye devam edecek ve yazık ki diğer çocuklar da sizin kızınız gibi etkilenip Kurandan soğuyacak. Allah muhafaza.Kuranı yırtıp atacak seviyeye getirmiş çocuğu. Yazık değil mi?! Diğer velileri de ayaklandırıp gerekirse okuldan attırın.
      Ve Allah başa vermesin tabi ama bizim evdeki bu kadar emeğimizi zayi edecek bir iş bilmez gelirse, ona da haddini bildirmek gerekmez mi?

  4. emine Says:

    YazilRi izi okumaya doyamiyorum allah sizden razi olsun aydi latici bilgilerin daim olmazi dilegim allah devleti.izide insanligida .unafik sdrrinden muhafaza eylesin

  5. ayşe Says:

    Yazınız için teşekkürler : ) Bir katkıda bu videoyla olsun.

  6. rabia Says:

    s.a cahide ablacım,rabbim sizden razı olsun.sizden öğrenmem gereken çok şey var,benimde 2 yaşına girmek üzere olan bire kızım var,ben kayınvalidemle beraber kalıyorum ve aynen sizin söylediğiniz gibi kızım yere ekmek döktüğünde yapma allah taş eder,allah, yakar diyor.anne öyle söyleme diye uyardığımda bazen duymamazlıktan geliyor.benim kızıma yapma dediğim şeylere aferin aferin yap diyor.kızım zararlı bi iş yaptığında ona yapma diye kızıyorum yani kaşlarımı çatıyorum hemen annem kollarını açıyo kızımda ona sığınıyo ve yapmaya devam ediyo.gerçekten ne yapacağımı bilmiyorum.kızımı terbiye edememekten çok korkuyorum.bu söylediklerim gıybet olduysa rabbim beni affetsin ama ciddi derecede yardımınıza ihtiyacım var.sizde çok yoğunsunuz biliyorum ama zahmet olmazsa cevabınızı bekliyorum rabbime emanet olun.

    • Cahide Says:

      Bu sözlerinin hepsini, bu yazıyı yazan Seyyaf ve Hümeyra’nın annesine aktarıyorum. yazı bana ait değil Rabia 😉

      • rabia Says:

        çok sağolun teşekkür ederim

      • sibel Says:

        selamın aleyküm abla sen beni hatırlamassın belki ama ben senin sessiz takipcin ve hastanım benim 9. 12. 13 yaşında çocuklarım var bana onlara allahı korkmadan sevebilecekleri okutabileceyim bir kaç kitap ismi yazarmısın selametle

    • ummuseyyaf Says:

      a.s.Rabia Hanım, malesef ki böyle bir ortamda gerçekten de kızınızı terbiye edebilmeniz çok zor ve hatta neredeyse imkansız. Çocuğun ikilemde kalması bir yana, sizin düşündüğünüz ve istediğinizden farklı bir tarzda yetişmesi söz konusu. Ayrıca çocuğun gözü önünde çatışma da yaşanmaması lazım. mesela siz kızıyorsunuz, babaanne kızmıyor ve ikinizin arasında bir farklılık olduğunun çocuk farkına varıyor. .Ve büyüdükçe bu durumu kendi lehine kullanacaktır ve sizi daha da sinir edecek ve zor durumda bırakacaktır. İşin iyi yanı, siz bunun bilincine erkenden varmışsınız, çocuğunuz henüz 2 yaşında.
      Yapacağınız şey, -eğer eşinizin desteğini alabilirseniz- çok basit aslında. Kayınvalidenizi karşınıza alıp konuşmalısınız. onunla inatlaşır gibi değil, tamamen bir anne olarak çocuğunuzu düşündüğünüzü dile getirerek, gerekirse ona empati yaptırarak çocuğunuzun yetişmesi, terbiyesi için sizin seçtiğiniz yöntemin uygulanması gerektiğini anlatabilirsiniz.
      Büyükler bazen merhamet duygularını fazla abarttığından(çoğunlukla da çocuk psikolojisinden bihaber olduklarından) ya da bazen sırf gelinleriyle inatlaşmak için hatalar yapıyor. Ama bir anne olarak, ne olursa olsun, karşısında durabilmelisiniz. Çünkü bu arada, ziyan olan, etkilenen, en çok zarar gören sizin kendi çocuğunuz olacaktır. Ne siz, ne kayınvalideniz o küçücük beden kadar hasar görmez. O, henüz şekil verilmemiş bir hamur ve her yanlıştan dönmeniz aylar-hatta yıllar- alıyor daha sonra.Allah yardımcınız olsun. İnşaAllah faydalı olabilmişizdir.

  7. Hamiyet Says:

    Seyyaf ve Hümeyra nın annesinden Allah cc razı olsun toplumumuzun bilinçlenmesine katkıda bulunduğu için 😊Ahh keşke yirmi sene önce böyle bilgilere sahip olabilseydim yinede Elhamdülillah insan bildiğini vermeye çalışıp gayret ederse ve Allah cc sığınıp ondan yardım isterse Allah cc yardım ediyor😊 Cahide hanım sendende Allah cc razı olsun bizlere köprü oldunuz insanları bilinçlendirmeye çalışıyorsunuz Allah cc emeklerinizi zay etmesin mükafatını versin Âmin 😊

  8. Elif Akkaya Cilek Says:

    s.a. yazilar cok güzel ücüncüsünüde merakla bekliyorum 4 yasinda bir kizim var allahi seviyor cünkü ona her firsatta bize verdiyi nimetleri güzellikleri anlattim hic korkutacak bisey söylemedim dua etmeyi ögrettim simdi duyuyorum bisey istediyinde ellerini acip dua ediyor Allah duami Kabul eder insallah demi anne diyor oldugunda bak gördünmü Kabul etti diyor camide kötü bisey yaptidinda meleyimizin agladigini söylemisler meleyini aglatmak istemiyor yazik üzülmesin diyor


"...Güzel bir söz, kökü sağlam, dalları göğe yükselen bir ağaç gibidir.(İbrahim suresi:24)

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: