Çocuk ve İslami Eğitim-1: Nasıl Başlamalı?

islam-aile

Çocuğuma nasıl İslami eğitim vereceğim? Nereden başlayacağım soruları çok geliyor. Zamansızlıktan bir türlü başına oturup bir yazı yazamadım.

Bu görevi Seyyaf’ın annesi  üstlenmiş. Gayet de anlaşılır ve içi dolu dolu bir yazı yazmış.
Bu yazıların devamı da gelecek inşaAllah. Ben bugün 1. yazıyı paylaşıyorum.

Çocuk ve İslami Eğitim-1: Nasıl Başlamalı?

Konunun özü itibariyle çok kapsamlı olması dolayısıyla, yazı dizisi şeklinde devam etmenin daha doğru olacağını düşündüm. Ve bu bağlamda, öncelikli olarak yer verilmesi gerekenin, en sık sorulan “nasıl başlamalı” sorusu olduğuna kanaat getirdim.

Bir önceki yazıda, çocukta dini eğitime başlama noktasında acele edilmemesi gerektiğinden, Kuran öğrenimi, sure ezberleme gibi konuları çok erken yaşta dayatıp çocuğu bunaltmamak gerektiğinden, çocuk bunu sıkılmadan yapıyor olsa bile, ilk etapta önemli olanın bu olmadığından bahsetmiştik. Peki bu işin tohumlarını nasıl atacağız? Nereden başlayacağız?

Çocukta soyut kavram küçük yaşta şekillenemediğinden, bir an önce Allah, melek, şeytan vs gibi kavramları çocuğun zihnine yerleştirmemek lazım. Acelemiz yok, çocuk büyüdükçe zaten bir farkındalık oluşacak. Anne-babanın evde kıldığı namazını, tuttuğu orucu, her gün okunan ezanları ve bunların kim için yapıldığını sorgular hale gelecek. Biraz daha beklemek gerek. Ayrıca çocuk zihninde somutlaştırmak isteyecek ve bazen istemediği durumlar karşısında “çünkü Allah istiyor” cevabı vermek çocuğu kızdırıp, Allah’a kötü söz söylemesine neden olabilir. Neticede o, ne olduğunu bilmediği ve sizin deyiminizle Allah olan varlığın, canlı kanlı somut bir şey olduğunu düşünerek hakaret de edebilir, abuk sabuk iltifatlar da.

Örneğin: Yağmur yağıyor oğlum bugün dışarı çıkamayacağız. “Bana ne ya yağmasın yağmur neden yağıyor ki!” Çünkü Allah istedi oğlum. “Bana ne ya, Allah istemesin. Ben o Allah’a…” Çok korkunç bir sahne değil mi? Gerek yok, bu durumlara ne çocuğu ne kendinizi düşürmeyin. Çocuk zaten Allah kavramını duyacak ve bilecek. Mesela yemek yedikten sonra Allah’a şükür demeyi öğrenecek, millet birbirine Allah cezanı/belanı versin diye bağırıp çağırırken duyacak(sizden duyacak demiyorum, milletten!). Ama sizin özel bir farkındalık oluşturmak adına bunu yapmanız yanlış olur.

Bizim başlangıç noktamız çocuklara manevi boyutta bir din yerleştirmektir. Din dediğimiz şey, kelime itibariyle de bir hayat tarzı demektir zaten. Çocuklarımıza aşılamamız gereken şey, Kuran ve sünnete uygun, hayatı hadislerle/sünnetlerle çevrili ve bundan sebep güzel ahlakı barındıran bir hayat tarzıdır.

Bunun için henüz bebekken bile her yemek yedirişimizde onun duyacağı şekilde besmele çekmek, doyup da ağzını silerken Elhamdulillah demek, yine hapşurduğunda Elhamdulillah demek, giyinirken önce sağ taraftan giyinmek vs gibi günlük hayatta yaptığımız her hareketi sünnete uygun bir şekilde yapmaktır. Esasen çocukların rol model alarak öğrendiğini düşünürsek, bunları zaten biz hayatımızda uyguluyorsak, yani bizim hayatımız ne derece Kuran ve sünnetle çevriliyse, çocuk o derecede bunu kendi yaşantısına geçirecektir. Bu nedenle de, çocuğu eğitmeden evvel, anne-baba olarak kendi hayatımıza dönüp bakmak ve esas kendimizi eğitmeliyiz

Baba kapıdan içeri her girdiğinde ev halkına selam veriyor mu? Ya da anne günlük hayatta ne derece sünnete uygun yaşıyor? Bunlar çocuğa öğretilen şeyler değildir. Çocuğun edinmesi gereken şeylerdir. Daha önce dil gelişimi ile ilgili bir yazımda da edinme ve öğrenme arasındaki farktan bahsetmiştim ya, işte bu durum, bu konuda da özellikle geçerli. Çocuğa “şunu yap, şunu de!” demeyeceksiniz. Çocuğa yemeğe başlarken “bismillah de!” demek yerine, her yemekte sesli bir besmele çekerseniz, o gereken mesajı alacaktır. (hatırlatma babında söyleyebilirsiniz oğlum/kızım bismillah dedin mi diye, ama bu, çocuk bunu hayatına soktuktan sonra olmalı. Yani çocuk zaten bu alışkanlığı kazanmıştır ama arada biz de unutuyoruz sonuçta, unutmuştur.Siz hatırlatabilirsiniz. O zaman zaten, size ters ters bakmak yerine “aaa anne, unutmuşum yaa.bismillah!” diyecektir.

Bizi her gün namaz kılarken gören çocuğumuz, bebeklikten taklide başlar zaten. Biraz daha büyüdüğünde ona minik bir seccade alabilirsiniz. Okumayı bilmese bile kendine ait bir Kuran’ı olmalı. Tabi bu da biraz daha büyük yaşta, yırtmayacağı, sağa sola atmayacağı, kısaca elinde oyuncağa çevirmeyeceği bir yaşta iken.(3-4 yaş. Çocuğun durumuna göre değişir tabi).

Etrafını Kuran ve sünnetle çevirme konusunda biz ona örnek teşkil etmeliyiz dedik, bunu büyük ölçüde başardık diyelim. Bu işin daha kolay olan kısmı, yani emri bil maruf dediğimiz iyiliği emretme kısmı. Peki nehyi anil munker kısmı (kötülükten men etme) ne olacak? İyi şeyleri hayatına yerleştirmeye çalışmak, kötü şeylerden uzak tutmaya çalışmaktan çok daha zor. Çünkü bu kısımda biz yetişkinler ziyadesiyle tökezliyor durumdayız. Çocuk da rol model alarak öğreniyordu ya hani!

Yanında başkaları hakkında konuşulması, gıybet edilmesi, çocuğa nasıl bir ahlaki değer olarak döner düşünsenize. Yanında yalan söylenmesi, yalanı şaka yollu söyleyerek “ben yalan söylemedim ki oğlum, şaka yaptım” denmesi, “şaka bile olsa yalan söylemeyin!”* emrine ters düşmüyor mu?Anne konu komşu çekiştirmesinde, bana işyerinde binbir dümen peşinde iken, eve gelip cemaat şeklinde namaz kılmaları, çocuğa dini eğitim vermek mi demek olacak? Yukarıda da değindiğim gibi, biz çocuğumuzdan önce kendimizi eğitirsek, gerisi Allah’ın izniyle çorap söküğü gibi gelecek; zira “balık baştan kokar!”.

*Ebu Umame (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

‘…Şaka da olsa yalan söylemeyi terk eden kimse için cennetin ortasında bir eve kefilim…’ buyurdu.”

Ebu Davud 4800

Yazan: Seyyafın Annesi

Bir Cevap Yazın

Bir Yorum Bırakın :)

  1. 5.sınıfa başlayacak olan kızım için seçmeli dersler içerisinde, ilk başta kuran-ı kerim den mi başlaması uygun olur, yoksa ilk başta peygamber efendimizin hayatını öğrenerek mi başlamalı bilemedim..Hangisinden ilk adım olarak başlamamızı tavsiye edersiniz..acil tavsiyeye ihtiyacımız var, teşekkürler.

  2. Çok güzel yazmışsiniz yüreğinize sağlık yanlız bi soru sormak istiyorum oğlum 2 yaşına girmek üzere Nasipse insalla. Ona kuran harflerini öğretmek istiyorum sizce bu doğru mu yoksa ters teper mi ?

    1. 2 yaş elbette çok erken. Her şeyin bir sirasi ve zamani vardir. Siz de bu doğru zamani beklerseniz daha iyi olur inşallah

  3. ayseerkul says:

    Çocuk yaşadıklarından öğrenir…
    Eğer bir çocuk eleştiriyle yaşarsa,kınamayı öğrenir.
    Eğer bir çocuk düşmanlıkla yaşarsa, savaşmayı öğrenir.
    Eğer bir çocuk utançla yaşarsa, suçlu hissetmeyi öğrenir.
    Eğer bir çocuk hoşgörü ile yaşarsa, sabırlı olmayı öğrenir.
    Eğer bir çocuk övgüyle yaşarsa, değer vermeyi öğrenir.
    Eğer bir çocuk alayla yaşarsa, utanmayı öğrenir.
    Eğer bir çocuk adil yaşarsa, adaleti öğrenir.
    Eğer bir çocuk güvenceyle yaşarsa, inanmayı öğrenir.
    Eğer bir çocuk dürüstlükle yaşarsa, doğruyu öğrenir.
    Eğer bir çocuk yüreklendirmeyle yaşarsa, kendine güvenmeyi öğrenir.
    Eğer bir çocuk arkadaşlıkla yaşarsa, dünyada sevgiyi bulmayı öğrenir.
    Eğer bir çocuk onaylamayla yaşarsa, kendinden hoşlanmayı öğrenir.

  4. İnşaAllah bende bebeğimi hayırlı bir kul hayırlı bir insan olarak yetiltirebilirim

  5. merhaba dini eğitim mutlaka önemli fakat görsellerdeki ufacık kız bebeklerin başındaki örtü beni çok rahatsız etti açıkçası. bu konuda görüşünüz nedir? doğru mu buluyorsunuz acaba??

    1. Beni rahatsız etmiyor. Bilakis çok hoşuma gidiyor. Fakat akıl baliğ olana kadar çocukların başını örtmesi farz değil.

    2. tabi ki doğru buluyorum soru şahsıma ise eğer. sizi rahatsız eden kısım nedir onu anlayamadım? biz hayatımızda farzları yerine getirmek ve bunu çocuklarımıza da aşılamak zorundayız. baskı yapmaktan bahsetmiyorum. küçücük çocuğun zorla örtnmesinden de bahsetmiyorum. ama ona sevdirmek adına zaman zaman, kendi isteği doğrultusunda takılabilir. zaten anneyi sürekli böyle gören çocuk Allahın izniyle bunu talep edecektir diye düşünüyorum.

  6. S.A. gerçekten çok güzel bir yazı olmuş. 5 aylık hamileyim ve inşallah bir kızım olacak, kızımı iyi yetiştirmek istiyorum. özellikle islami eğitim konusunda. kitap, cd vb kaynak isimleri arıyorum. Sizden bir ricam olacak bana önerebileceginiz, okuyupta gerçekten faydalı olduğunu düşündüğünüz kaynak isimleri varsa bilgilendirebilir misiniz ?şimdiden Allah Razı olsun.

    1. Esan gül- Çocuk Eğitiminde Kırk Hadis
      Abdurrahman Şeravi-İslam’da Çocuk Eğitimi
      Abdulbasit Muhammed Seyyid-Çocuk Eğitiminde Peygamberimizin Metodu
      bunlar hamilelikte okunması gereken kitaplar diye düşünüyorum.
      Çocuk bakımı ve eğitimi konularında okuduğum kitapları sitemde özetlemiştim. Bebek doğduktan sonra oradan da seçip okuyabilirsiniz.

  7. Mukemmel otesi bir yazi Allah razi olsun.

  8. hifanur2012 says:

    HELAL GIDADA İLK MEKTEP !..
    Helal gıda, ülkemizde her zaman annelerin gündemi olmayı gerektiren bir mesele olarak önümüzde durmaktadır.

    Yaratılmışların en şereflisi ve en mükemmeli olan insan birçok görevlerle sorumlu tutulmuştur. Bu görevlerin başında Allah’a karşı görevlerimiz ile ailemize karşı sorumluluklarımız gelmektedir. Bir hanım için annelik en önemli görevidir.

    Seküler eğitim süreci anaokulundan, üniversiteye kadar, helal lokma bilinci içerisinde olan bir gençlik yetiştirememiştir.

    Günümüzde çocuklarımızın model insan olarak algılayıp, benimsediği ve model aldığı yakın çevresi değil de, her şeyi ile kültürü, yeme içme alışkanlığı ile Müslüman insana uzak olan modernitenin sunduğu kalıplarda insanlar olmakla beraber, gerçekte anne çocuğun birinci derecede ahlakını genetik ve sosyolojik olarak taklit ettiği model insan olmaktadır.

    Helal lokma bilincinin küçük yaşlardan itibaren çocuğa verilmesi, yani çocukluk döneminde, bu harcın atılması önemli bir vazifedir ve bu vazife annenin sorumluluğundadır. Anne ilk olarak çocuğun eğitim ve öğretim vazifesinden sorumlu olan kişidir. Her çocuğun ilk mektebi evidir.

    Çocuklarımızı, çocukluk döneminde, özellikle gıdada helal haram kavramları ile tanıştırmalıyız. Müslüman bir annenin çocuğuna helal bilinci yerleştirmek en büyük vazifesidir. İnsanoğlu doğumundan ölümüne kadar yaşamak için gıda tüketmek zorundadır. Bu zorunluluk neticesinde çocukluk döneminde annesinden almış olduğu helal gıda bilinci ile büyümesi ve helal lokma kaygısının oluşması çocuğun kendisi ve yaşadığı toplum için ileriye dönük önemli bir kazanım olacaktır.

    Helal beslenme ihtiyacını kavramaya yönelik, çocuklarımızın gerekli bilgi ve yaşam tecrübesini, insanoğlunun ilk mektebi olan anne mektebinde öğrenmesi gerekmektedir. Toplumumuzun eski dönemlerinde; mahallenin bakkalından, külhanbeyine kadar her ferdin o mahallenin çocuklarından, gençlerinden kendisini mesûl hissettiğine dair canlı örnekleri kitaplardan öğreniyoruz. Ne yazık ki günümüzde mahalle bakkalımızın sattığı yiyeceklerin, ürünlerin helalliği tartışılır bir durumdadır. Yani artık mahalle bakkalımız sadece kazandığı parayı düşünmektedir.

    Böyle bir yüzyılda, mahallemizdeki bakkalımız dahi bu durumdayken, anneler gıda tüketiminde helal lokma şuuru ile şuurlanıp ne zaman bu şuuru çocuklarına aktaracaklardır? Zaman hızla akmaktadır.

    Annelik sorumluluğu ağır bir görevdir. Cennet anaların ayakları altındadır müjdesi ile müjdelenen bir görev elbetteki ağır bir görevdir. Bir erkek ve bir baba, anneliğin nasıl bir duygu olduğunu tahmin bile edemez. Öksüz bir çocuk olup, bir gün bile bir anne sı-caklığı yaşayamamak çok zordur. Hem yetim, hem de öksüz olmak daha da zordur.

    Efendimizin annesi Hz. Âmine olmak; dünyanın en değerli, en bereketli çocuğunu sırf şehirdeki salgın hastalıklardan etkilenmesin diye uzak bir köyde, bir sütanne elinde kalmasına razı olmak zordur. Tam kavuştum derken, onu yalnız bırakıp gitmek daha da zordur.

    İmran kızı Meryem olmak da, Meryem oğlu İsa (as) olmak da zordur. Dünyanın en iffetli, en şerefli hanımlarından biri olup da, en dayanılmaz iftiralara uğrayıp, en büyük utançlara gark edilip, hepsinden Rabbi’nden gelen teselli ile sıyrılıp, ferahlamak zor bir imtihandır. Unutmayalım ki; istikbalimiz ancak helal lokma ile yetişmiş ve helal lokma şuurunda olan bir gençlik ile bugünkü buhranlarından kurtarılabilir.

    Yeni dünya düzeni helal lokma bilinci içerisinde olan gençlik ile helal temeller üzerine inşa edilecektir ve bu inşanın ilk öğretmenleri de ilk mektepleri de annelerdir.

    Allah yar ve yardımcımız olsun.
    H.K.BÜYÜKÖZER
    Gimdes Başkanı

    See more at: http://www.helalmutfak.org/helal-gidada-ilk-mektep#more-76

  9. Ayşe(gülsüz) says:

    Değerli hanımlar,
    Efendimiz (sav) ‘in çocuklara namaz konusundaki o hadisi ne mutlu ki dövmeyi emretmiyor. Bu karışıklık maalesef dilimizin Arapçayı doğru karşılamamasından kaynaklanıyor. Bu konuda yazılan akademik makaleye İslam dünyasının otoriteleri itiraz etmediler. Darebe fiilinin çok başka karşılıkları da varmış. Konuyla ilgili epey bilgi edinmiştim. Şu an pek çoğunu doğru hatırlamıyor olabilirim. Bilgilerimi bir tazeleyeyim yeniden yazarım inşallah.

  10. mehlika(berna) says:

    sevgili ummuseyyaf çok güzel yazmışsınız eline yüreğine sağlık.bir solukta okudum çok faydalı, devamını bekliyoruz inşAllah

  11. Şu yazı işine yarayabilir tüm annelerin http://www.semerkandaile.com/Detay.aspx?YaziID=1684
    Esmaül hüsna ile çocuğa yaklaşmak ve anlatmak daha kolay olacaktır. Çocuğun ana karnında oluştuğu günden itibaren Allah sevgisi aşılanmalıdır. Anne ve babasının Allah’ı ne kadar çok sevdiğini sürekli çocuğun yanında belirtmesi gerekir. Dini eğitim almış çocukların bir süre sonra ibadetleri terketmesinin en büyük nedeni, ibadetlerin kuru kuruya birer farz olarak çocuğa verilişidir. Bunun da temelinde çocuğa Allahı sevdirmedeki eksikliklerimiz yatar. Allahın seven çocuk, vakti geldiğinde Allah’ın emirlerini öğrenince bunları yapmakta kolaylık yaşayacaktır.

  12. Seyyaf ın annesi Allah razı olsun,çok güzel noktalara değinmişsin.Gerçekten çocuklar hal diline daha çok önem veriyorlar.Rabbim rızasına uygun bir şekilde çocuklarımızı yetiştirmemizi nasip etsin amiin.

  13. meryem ayaz says:

    s.a öncelikle size çok teşekkür ederim bu konuda cahide ablacım kardeşimizin bu yazısı bana oğlumu daha ii yetiştirmek için bi vesile oldu ALLAHA ÇOK ŞÜKÜR kolaylık sağlandı bana . benım 3 yaşında oğluvar üstüne gittikçe saçmalıyo ama ben kendı halıne bıraktıkça doğruyu söyleyen bırı bu yazına gönülden katılıyorum ben besmeleyle sağı solu ayırt ederek anlatıyorum .namaz kılarken sırtıma bınıyo kılmadım zaman anne namaz kılalımmı dıyo bana okadar mutlu oluyorumkı ablacım.allah kaç kımın kulusun kımın ümmetısın senı kım doğurdu hep bunları öğretıyorum hapşırırken elhamdülüllah .yani yavaş yavaş kuran okurken sesli okuyorumkı duysun dıye zaten hamılelımde hatım okudumki kuran öğrendınde ona kolaylık olsun inşallah ALLAHA hakıkı kul bızım içinde hayırlı evlat olur.yazılarınızın devamını beklıyorum allaha emanet olun tekrar s.a.

Close
Tarif Üstü Muhabbet | Cahide Sultan
Close
%d blogcu bunu beğendi: