Omega-3 Nedir, Faydaları nelerdir?

 

Balık yağı sıkça duyduğumuz bir isim. Pek çoğumuzun da kullandığı bir gıda takviyesi.
Balık yağı içilir ya da kapsül formatında kullanılır tamam ama nedendir buna duyulan ihtiyaç?
Belki birçoğumuz fazla fazla duymuştur “mutlaka kullanın, olmazsa olmaz” deyişleri. Balık
yağı dediğimiz; Omega-3, Omega-6 ve Omega-9 ihtiva etmektedir aslında ve mühim olan da
budur.

Yağların hayatımızda önemli bir yeri vardır. Nitekim enerjinin kaynağıdır yağlar. Ne kadar
uzak dursak da ihtiyacımız var ancak sağlıklı olana. Bunun yanında mutlaka kullanmamız
gereken, bir vitamin veya bir mineral gibi vücutta bulunması gereken ancak kendi kendine
oluşamayan esansiyel yağlarda vardır. Omega-3’de bu esansiyel yağlardan biri. Organizma
kendisi üretemiyor ve dolayısı ile dışardan almamız gerekiyor.

Yağların bir kısmının
esansiyel olduğu görüşü ilk olarak Evans ve Burr isimli bilim adamları tarafından 1929’da
ortaya atılmıştır. Yağsız diyetle beslenen fareler üzerinde yapılan araştırmalarda; büyümenin
gecikmesi, böbrek fonksiyon bozuklukları, cilt sorunları, üreme fonksiyon bozuklukları gibi
belirtiler ortaya çıkmış ve bu problemlerin özellikle linoleik asit adlı yağ asidi eksikliğinden
kaynaklandığını göstermiştir.

Omega-3 yağ asidi çift bağ içeren doymamış yağ asididir. Omega-3 bağı ihtiva eden önemli
yağ asitlerine alfalinoleik asit (AA), eikosapentaenoik asit (EPA), dokosahaxenoik asit
(DHA) örnek verilebilir. Omega-3 yağ asidinin etki göstermesini sağlayan ve önemli olan
AA, EPA, DHA oranlarıdır. Omega-3’e olan ihtiyacımız ise aslında daha anne karnındayken
başlar.

Çocukluk, gençlik, yaşlılık evrelerinde de bu devam eder. Omega-3 en fazla soğuk
sularda yaşayan yağlı balıklarda bulunur (somon, Orkinos cinsi ton balığı, uskumru, sardalya,
hamsi…).

Omega-3 daha önceleri sadece balıklardan elde edilirken yapılan araştırmalarla
birlikte keten tohumunun ve adaçayının da bu bakımdan zengin olduğu keşfedilmiş. Keten
tohumunda yaklaşık olarak %60, adaçayında yaklaşık %54, kivide yaklaşık %52, semizotunda
yaklaşık %35 civarında omega-3 bulunurken; nohut, fasulye, ceviz, soya, mısır, fındık gibi
bitkilerde de eser miktarlarda bulunur.

Omega-3’ün keşfi Eskimoların çok az kalp hastalıklarına yakalanmalarının dikkat
çekmesiyle başlıyor. Bunun nedeni araştırıldığında sebebinin soğuk su balıkları olduğu
anlaşılıyor. Omega-3’ün yeteri kadar alınmaması durumunda ise başta kardiyovasküler
hastalıklar olmak üzere birçok rahatsızlık meydana gelebilmekte. Birkaç örnek vermek
gerekirse:
• İmmun fonksiyonlarında azalma (Cook ve ark., 1993; Naguib, 2002)
• Trigliserit ve kolestrol seviyesinde artma (Mayes, 1993)
• Membran fonksiyonlarında bozukluk (Pepe, 2004)
• Yavrularda ve bebeklerde büyüme geriliği (Mayes, 1993; Şenköylü, 2001)
• Saç ve kıl dökülmeleri (Holub, 2003)
• Kan basıncında artma (Baumgard ve ark., 2001; Naguib, 2002)
• Yara iyileşmelerinde yavaşlama (Naguib, 2002)

Yine aşağıda sıralanan hastalıklarda, Omega-3 eksikliğinden dolayı ortaya çıkabilecek
vakalardır:
• Akne vulgaris, Egzama (Uysal, 2002;Naguib, 2002)
• Psöriosis (Uysal, 2002)
• Çeşitli kanser vakaları (Meme, akciğer, mide, barsak) (Ha ve ark., 1987)
• Multiple skleroz (Lee ve ark., 1994; Pepe,2004)

• Kalp ve damar hastalıklar ( Baumgard ve ark., 2001; Lee ve ark., 1994)
• Şizofreni, davranış bozuklukları, depresyon, Raynoud fenomeni (Uysal, 2002)
olarak belirlenmiştir.

“Omega-3 bizler için ne gibi olumlu etkiler yapar?” sorusuna gelince:
• Bağışıklık sistemi güçlenir.
• Kan inceltici etkisi vardır, pıhtılaşmayı önler.*

*(Kanının pıhtılaşmaması gibi bir rahatsızlık söz konusu ise doktora
danışılmalıdır.)

Kansere karşı koruyucu etkileri bilinmektedir.
Retina, cilt, sperm hücrelerinin güçlendirilmesinde rol oynar.
Romatizmal hastalıklara karşı koruyu etki yapabilir.
Kan şekerinin dengelenmesinde de rol oynar.

Omega-3 çocuk gelişiminde çok önemli rol oynar. Bu bakımından daha anne karnındayken,
annenin balık yağı kullanması tavsiye edilmektedir. Hamile olan annede düşük riskini
azaltma, doğum sonrası depresyonun engellenmesi, erken doğum riskinin azaltılması, bebeğin
doğum ağırlığının artması gibi olumlu etkiler bırakırken çocuk üzerinde de matematik
zekasının gelişmesi, retina gelişiminin desteklenmesi, okuma-yazma-telaffuz yetilerinin
kuvvetli olması üzerine olumlu etkiler bırakır.

Düzenli omega-3 kullanan çocuklarda sakarlık, dikkat bozukluğu, öğrenme bozuklu gibi sorunlarda düzelmeler gözlenmiş,IQ seviyelerinde de 4 puan artış dikkat çekmiştir. Zihin üzerinde de hafızayı güçlendirici, bunama ve alzheimir

üzerinde ilerleme kaydetmek veya bunlardan korunmak adına, sinirsel rahatlamada, dikkat
ve davranış bozukluklarında olumlu ilerleme kaydetmek adına kullanılmaktadır. Omega-
3 eksikliğinde retinada görme bozuklukları tespit edilmiştir. Düzenli alımında da görme
bozukluklarında ve sarı nokta hastalığında düzelme olabileceği bilimsel araştırmalarda
ön görülmüştür.

Kemikler üzerinde de kalsiyumun kemiklerde toplanmasını sağlayarak
yardımcı olabilmekte. Yine EPA ve DHA’nın antienflamatuvar (iltihap önleyici) etkisinden
dolayı romatizmal rahatsızlıklarda tercih edilmekte. Kolestrol üzerinde de trigliseritlerin
parçalanmasına destek sağlayarak rol oynamaktadır. En önemli görevi ise kardiyovasküler
rahatsızlıklarda. Omega-3 kullanan kişilerde (Eskimolarda görüldüğü üzere) kalbe bağlı
hastalıkların çok az görüldüğü araştırmalarca tespit edilmiştir. Kalp krizi sonrası felç, ikinci
bir kalp krizi ya da ölüm riskinin azalmasında, damar sertliği oluşumunun yavaşlatılmasında
yardımcı olmaktadır.

Omega-3’ün hayatımızdaki yeri ve önemi tam olarak bu şekilde. Genellikle ilerleyen
yaşlarda kullanımı tercih ediliyor ancak anlıyoruz ki çok daha erken kullanmaya
başlamamızda fayda var. Sağlığımızı korumak adına sağlık sorunları yaşamayı beklememize
gerek yok. Anadolu Halk Hekimliği olarak adlandırdığımız ve Çin tıbbının da temel
felsefesi “hastalık öncesi korunma”dır. Omega-3=Aile Boyu Sağlık diyor ve yazımı burada
noktalıyorum.

Faydalı olabilmek temennisi ile…
Sağlık Bizimle Olsun…

Senem Karakuş

“Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Uzmanı “

Bir Cevap Yazın

Bir Yorum Bırakın :)

  1. iyi akşamlar senem hanım ben 40 yaşındayım göğsümde sancı var diye gitim doktara ama hiç beklemdiğim birşeyle karşilaştim her iki göğsümde kist varmiş allaha kimseye göstermesin inşallha bu aktarcıya uradım bana balen omega 3.6.9. tafsiye etti bu ürün nasıl acaba beni aydınlatırsanız sevinirim

  2. Omega 3 icin helal ürün isimini göremedim nedir acaba.

  3. Hamileyken balıklar çok ağır olduğundan dolayı ve midemi kaldırdığından balık yiyemiyordum. Netten araştırdığımda çocuk için çok önemli olduğunu görüp balık yağı aldım. Fakat o daha çok midemi bulandırdı. En son bir arkadaşımın kullandığı möller adında bir tane aldım korkarak içtim ama o kadar kötü değildi. Kesinlikle hamileyken belirtilen dozda kullanın çok yararlı bir şey.

  4. Zeynep ÇÖKELİ says:

    Merhaba;
    oğlum için daha önce octomar ve multitabs isminde iki tane balık yağı kullandım;
    ((kapsül konusunda mumkun oldukça uzağım hala şu hayvanın bazı kısımlarının kullanıldığını duyduğumdan beri pek yaklaşamıyorum,))
    ama esas mesele;
    geçenlerde emülgatör üzerine mühendis bir arkadaşım biraz bahsetti, yeni araştırma yapıyormuş
    kullanımının yani GDO’nun soya pirinç vs. üzerinden ne kadar hayatımıza girdiği hatta neredeyse katılmayan çikolata olmadığı üzerine…
    çok kararsız kaldım
    çocuğun gelişimi açısından balık özellikle çok önemli
    elimden geldiğince tüketimine özen gösteriyorum ama ne kadar yani, düzenli kullanmak kadar etkili olmaz…
    Cahide hanımcım;
    şimdi bakıyorum da neredeyse tüm şuruplarda bu emülgatör var
    siz ne önerirsiniz, sağlığa ve hakka karşı hassasiyetinize inanıyorum…
    cevabınızı merak ediyorum

Close
Tarif Üstü Muhabbet | Cahide Sultan
Close
%d blogcu bunu beğendi: