Kosher Damgalı Ürünler Helâl mi?

 ESSELÂMÜ ALEYKÜM

Kosher damgalı ürünlerin helal olup olmadığını soran Amerika’dan  Nurdan Hanım‘ın sorusu üzerine güvenilir kaynaklardan derlediğimiz cevap niteliğindeki yazımızı sizlerlede paylaşmak istedik;

 Özellikle yurt dışında yaşayan müslümanların ve kendi çevremdeki arkadaşlarımın gıda ürünleri seçiminde yanılgıya düştükleri Kosher konusuna açıklık getirmek istiyorum.

Stv Ayna Programı’nın “Amerikadaki yahudiler” bölümünü seyredenleriniz vardır. Museviler, yiyeceklerine temas eden eşyalarınıda kosherlettiklerini anlatıyordu, yeni eve taşınan bir hanımın Kosher şirketini çağırıp mutfağının tezgahını, ocağını, fırınını, kullanacağı kapkacak bıçak vs. bütün eşyalarını buhar püskürten bir aletle Kosherlettiyordu. Programcı Saim bey’in Kosherin niçin gerekli olduğu sorusuna verilen cevap ise her müslümanın teslimiyet konusunda ders alması gereken mânidar bir cevaptı, “dinde herşey sorgulanmaz, Allah öyle buyurduysa bu bizim menfaâtimiz içindir, sorgusuz sualsiz uymakla yükümlüyüz” cevabını vermişti. Dikaktimi çeken diğer konu ise Ultradoks Yahudi bir fırın sahibi, Ortadoks Yahudilerden daha tutucu oldukları için Kosher konusunda çok hassas davrandıklarını, her Kosher damgasına güvenmeyerek hahamlar tarafından gözetim ve teftiş altında tutulan fırınların unlu mamüllerini tercih ettiklerini açıklıyordu. Musevilerin helâl haram konusundaki  hassasiyetlerini hayatlarının tamamında uygulama gayretlerine Türkiye’de şahit olmuştum, büyük bir Musevi grubu, İstanbul’daki meşhur bir otelde kalmaya gelmeden önce 9 tane hahamlarını göndermiş, otelin mutfağını Kosherleterek kendilerince helâl durumuna getirttikten sonra otelde kalmışlardı.

Kosher sertifikası nedir?

Kosher (Koşer yada Keşer okunur), Musevi dinine mensup toplumun gıda maddelerinde aradığı yenebilirlik iznini belirtir. Dini kurumun denetim ve izni ile verilir. İslamda helâl ve haram kavramları hayatın bütün safhalarını içine alır. Kosher ise sadece gıda ile sınırlıdır. Gıda bağlamında, helâle benzer manası olabilir, fakat tıpatıp helâl kabul edilemez. Mesela, eti helâl ve helâl kesim etin, şarapla muamele edilmesi Kosher şartına uygun olduğu halde, böyle bir et ürünü haramdır. Dolayısı ile Kosher damgalı bir ürün alkol ihtiva edebilir. Gelatin, gliserin ve diğer hayvani katkı maddelerinin kökeni ne olursa olsun, Kosher damgalı ürünlerde kullanılabilir. Etlerin kesimi hahamların nezaretinde de olsa kesim esnasında Allah’ın ismi anılmamaktadır. Bunlar ve daha birçok farklılıklar Kosher ürünlerini en azından şüpheli hale getirmektedir. Bu sebeple, ecnebi ülkelerde bulunmak durumunda olan müslümanlar Kosher damgalı ürünleri de dikkatli bir seçime tabi tutmalıdır. En iyisini Allah (c.c.) bilir.

Bu görüşümüzü destekleyen, Amerika’da çalışmalarını sürdüren Müslim Consumer Group’tan Syed Rasheeduddin Ahmed kardeşimizin bir araştırma belgesini aşağıda sunuyoruz:

Kosher Jelatin Helal Değil! Kosher jelatin Helal değildir. Kraft’s Jell-O Gelatin’de kullanılan jelatin domuz ve sığır kemik ve derilerinden yapılmakta ancak paketi üzerinde Kosher K sembolü bulunmaktadır. Bazı liberal Kosher organizasyonları bunu Kosher olarak kabul ediyor. Çünkü, domuzdan yapılmış jelatini, aslını kaybetmiş jelatin olarak düşünüyorlar. Bu bize göre yenmez bir üründür.

Farklı iki tür daha jelatin vardır. Bir tanesi Danone yoğurtlarda olduğu gibi bütün yoğurtlarda kullanılıyor ve diğerleri ise Çin’de Kosher usulüne uygun olmayan tarzda kesilmiş sığırlardan elde edilmiştir. Bu kosher jelatinler Florida’da bulunan Rabbi tarafından K sembolü ile sertifikalanıyor. Kosher kesilmiş sığırdan elde edilen bir başka jelatin daha var, fakat herbir sığır üzerine Allah’ın veya God’ın ismi söylenmiyor, sadece ilk ve son kesilen sığırlara söyleniyor. Kosher jelatinin bu tipi Ortodoks Birliği tarafından OU kosher sembolü ile Entenmann ürünlerinin sertifikalanmasında kullanılıyor.

Balık jelatini hariç, ABD ve Kanada’da üretilmiş gıda ürünlerinin tümünde kullanılan jelatin Helal değildir. Jelatin hayvani bir yağ değildir. Bilakis hayvanın deri ve kemiklerinde bulunan proteinlerden elde edilmiş bir proteindir.

Jibek’in Notu: Jelatin içeren yiyecek veya ilaç kapsüllerinin etiketinde, inek”cow”,  bitkisel “platn”, balık “fish” ibareleri belirtilmemiş ise kesinlikle domuzdan elde edildiği anlamına gelir. inek “cow” dan elde edilmiş jelatin olsa bile helal kesim olmadığı için tercih edilmemelidir.

İki çeşit jelatin vardır. A Tipi jelatin domuzun kemik ve derilerinden çıkartılmış domuz kollageninden yapılır. B Tipi jelatin ise sığır deri ve kemiklerinden yapılır.

A Tipi jelatin: Asit ile muamele edilmiş kollagenden elde edilir.

B Tipi jelatin: Alkali ile muamele görmüş kollagenden elde edilir. Balık jelatini daha düşük jel gücüne sahiptir. Bu sebeple ilaç kapsulü olarak kullanılamaz. Fakat kuvvetli jel gücü gerektirmeyen gıda ürünlerinde kullanılabilir. İlgili ayette geçen temiz yiyecekler sözcüğü çok önemlidir. Eğer Kitap ehli gayrimüslimlerin yiyecekleri temiz değilse, Müslümanlar için de Helal olamazlar. Daha önce de belirttiğim gibi, etin dışındaki Kosher sertifikalı gıdalar Helal gıdaların İslami fıkıh şartları ile karşılaştırılmalıdır. Mesela, Grey Poupon’s Dijon Mustard paketin üzerinde OU ile Kosher sertifikalanmış, fakat Helal değil, çünkü şarap içermektedir. Böylece etin dışındaki Helal şartları sağlamayan bütün kosher sertifikalanmış gıdalar Helal değildir!

En’am suresi (6), ayetler 118, 119, 121

O halde O’nun ayetlerine inanıyorsanız, üzerine Allah’ın ismi anılanlardan yiyin. (118)

Size ne oluyor ki üzerine Allah adı anılan şeylerden yemiyorsunuz? Halbuki kendisine çaresiz kalıp muhtaç olduğunuz şeylerin dışında size haram kıldığı şeyleri, size ayrı ayrı açıklamıştır. Muhakkak ki birçoğu ilmin dışında kendi arzularıya saptırırlar. Rabbin kendisi, haddi aşanları çok iyi bilir. (119)

Üzerine Allah’ın ismi anılmayan şeylerden yemeyin. Çünkü o muhakkak Allah’a itaatsizliktir. Hakikaten şeytanlar sizinle mücadele etmeleri için kendi dostlarına fısıdarlar. Eğer onlara itaat ederseniz, elbette siz de eş tanıyanlardan olursunuz . (121)

SONUÇ: Ehli kitaptan olanların yani hıristiyan ve yahudilerin Üzerine Allah’ın adını anarak  (elektrik vs. aletlerle öldürmek değil, kan akıtarak) kestikleri helal olan hayvanların etleri ve bu hayvanlardan elde edilen ürünlerini tüketebiliriz.

Allahın adını (kasten) anmadan bir hayvanı müslüman da kesse yiyemeyiz.

Kaynak:  http://www.gidaraporu.com/kosher-damgali_g.htm

Ürünlerin üzerinde bulunan ve en tanınan Kosher amblemleri:

 

Not: Bazı ürünlerin üzerinde bulunan Unilever firmasının U harfi ile Kosher manasına gelen U harfi karıştırılmamalıdır. Kosher amblemi olan U harfi  daire içerisine alınmıştır.

Jibek & Cahide

24 Yanıt to “Kosher Damgalı Ürünler Helâl mi?”

  1. Cannur Says:

    Bende amerikada yasiyorum anlayamadim kosher et yenirmi? Ben her zaman helal marketlerden aliyorum

  2. fılız Says:

    Cahıde Hanım hayırlı gunler olsun ınsaallah.Ben Kanadaya yenı tasındım.Elımden geldıgınce gıda alırken dıkkat edıyorum.Siz Amerikada yaşadığınız için biliyor olabilirsiniz bazı ürünlerde ( cor 748.cor 348) gıbı syısal ifadeler var.Bunlar ne anlama geliyor biliyorsanız paylasırsanız sevinirim.Sağlıcakla kalın.

  3. gizli yara Says:

    slm bu bilgiler cok guzel tesekkur ederim ama benim baska sorum olacakti hazir yufka ve milfoylerinde haram oldugu soylennio dogrumu acab cok acil cevaplarinizi beklerim

  4. Sermet Says:

    Kitap ehlinin (Hristiyan ve Musevi) kestiği et yenilir. Ehli sünnet ve cemaat (yani bildiğimiz sunni İslam’a) göre bu böyledir. Bahsettiğiniz İngilizce yazıyı ben de okumuştum ve kafam karışmıştı ama kaynağına dikkat etmek lazım. Bakınız Diyanet de, Nurcular da, İhlasçılar da, Cüppeli Ahmet Hoca da aynısını söyleyecektir. Ehli Kitab’ın kestiği yenilir. Nasıl kestiği sorulmaz diye biliyorum. Tabii domuzdan elde edilmiş, ehli kitap ya da müslüman olmayan birisinin kestiği hayvalardan elde edilmiş ürünler haramdır.

    • aytoldu Says:

      başka bir seçenek yoksa ehli kitabın kestiği et yenilir…

      • Gokce Says:

        Selamunaleykum,
        Bende yurtdisinda yasiyorum ve yakinlarda helal et satan bir market vs. yok ne yazik ki.. Tavuk, hindi,vs gibi kumes hayvanlarinda kesilmis olmasi yeterli, Allah’in adinin soylenmesi sart degil. Bu yuzden buradaki tum muslumanlar, bizde dahil, ehli kitabin kestigi bir dukkandan tavuk temin edebiliyoruz.
        Ancak koyun,kuzu ve dana da durum farkli. Allahin adinin zikredilmesi sart diye biliyorum. Bizim sehrimize 200 km uzakta bir turk marketi var, biz zaman zaman gidip toplu alip deepfreeze’de sakliyorum. Eger oyle olmasaydi, kendimiz bir ciftlikte kesecektik, sukur Allahimiz denk getirdi.
        Kendim fetva verecek kadar bilgim olmasa da, dinimizin guzelligi ve kolayligi acisindan, eger hicbir sekilde helal et bulabilme sansimiz yoksa, o zaman ehli kitabin kestigi (yalniz kesilmis olacak) yenebilir diye dusunuyorum. Dedigim gibi, bu konuda yeterli donanimim yok, sadece sahsi fikrimdir.
        Sevgiler,

  5. Nurdan Says:

    Ayyy bende bu cevabı beklıyordum kac gundur, tesekkur ederim,
    Yazilariniz, arastirmalariniz gercekten cok bilgilendirici, aydinlatici ve tatli bir uslupla yazildigi icin cok hos 🙂
    her kafadan farkli birseyler cikmasi, birde bunun uzerine islam profesorleri bile bu konuda fetva verince acikcasi akillarin karismamasi elde degil,
    tesekkurler dusuncelerinizi paylastiginiz icin, boyle guzel paylasimlarin devaminin gelmesi dilegyle
    selamlar

    • jibek Says:

      Nurdan hanımcım memnuniyetiniz bizide cok mutlu etti 🙂 İngilizce fetva sitelerindeki tezatlıklar sizinde dikaktinizi çekmiştir, birinin helal dediği aynı ürünü bir başka site haram olarak ilan etmiş, bu durumda şüpheli grubuna giriyor ve helaller haramlar belirlenmiş bizim şüphelilerden kaçınmamız gerekiyor bu hassas gibi görünen konuda insan istikrarlı ve samimi olunca Rabbim yardım ediyor hamdolsun. inşallah rabbim doğru bilgilerle amel etmemizi nasip etsin.
      Sizin güzel sayfanızıda ziyarete gelicem 🙂 Ben TN’deyim siz neredensiniz ? sevgiler.

  6. azumutfak Says:

    canlarım benm selamün aleyküm,
    verdiğiniz değerli bilgiler için Allah razı olsun ve bizleri doğru dediği yoldan ayırmasın ia..
    güzel bir hafta diliyor ve içten muhabbetlerimi gönderiyorum ..
    dualarda hatırlanmak dileği ile…

  7. Nurdan Says:

    Oncelikle ismimi Nurdan olarak duzeltirseniz cok memnun olurum 🙂
    Ayrintili yaziniz icin cok tesekkur ederim, Stv’deki Aynda adli programda NY’da yasayan musevilerin yasam tarzlarini izlemistim, ve bahsettiginiz ayrtilari da hatirliyorum, burda yasamak bazen avantaj bazen dezavantaj olabiliyor, benim kafami karistiran nokta, “Bazı liberal Kosher organizasyonları bunu Kosher olarak kabul ediyor. Çünkü, domuzdan yapılmış jelatini, aslını kaybetmiş jelatin olarak düşünüyorlar. Bu bize göre yenmez bir üründür.” demissiniz ya, hayrettin karaman’in su http://www.hayrettinkaraman.net/makale/0437.htm makalesi hakkinda ne dusunuyorsunuz? oda sanki liberal kosher organizasyonlari ile ayni dusuncede gibi o fetvadan sonra acikcasi kosher jelatinli urunleri (yogurt, jelatinli ilaclar vsvs) yiyen arkadaslar oldu,
    Hayrettin karaman’in fetvasini okuduktan sonraki dusuncelerinizi de merak ediyorum
    selamlar…

    • jibek Says:

      Sevgili Nurdan hanım ve değerli arkadaşlarımız,biz elbetteki fetva makamı değiliz.Sadece gözden kaçan farkedilmeyen veya unutulan konuları yeniden hatırlatmaya farkettirmeye çalışıyoruz.Bunlarıda kendi fikirlerimizle değil,güvenilir kaynaklarda konunun uzmanları tarafından yazılmış yazılardan derlemelerle yapıyoruz.
      Verdiğiniz linkteki yazıyı okuduk.Fakat bizim kalbimiz mutmain olmadı.Zaten yazının sonundaki şu ifadeler şüpheleri gideren değil,kafaları daha da karıştıran ifadeler olmuş.Aynen alıntıladık:
      “Bazı fıkıhçıların ise bu konuda tereddütleri zail olmadı.
      Hepimizin ittifak ettiğimiz bir konu da vardı:
      Değişim sebebiyle mübah ve helal hale bile gelse eğer üretiminde büyük bir zorluk yoksa, yeni üretilen de aynı işi görüyorsa Müslümanlar, menşeinde de haram nesne bulunmayan maddeleri üretmeli, bunları kullanmayı teşvik etmeli, makul bir süre içinde bu yeni ürünlere geçiş sağlanmalıdır.”

      Bu ne büyük bir vebaldir ki kendilerinin bile şüphede kaldıkları bir konuda müslümanlara tüketebilirsiniz diyor ve ikilemde bırakıyorlar!!

      Şu mübarek hadis-i şerif te ne kadar manidardır, buyrunuz:

      Vâbisa İbni Ma’bed radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre şöyle dedi:
      Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in huzûruna varmıştım. Bana:
      – “İyiliğin ne olduğunu sormaya mı geldin?” buyurdu.
      – Evet, dedim.
      O zaman şunları söyledi:
      – “Kalbine danış.
      İyilik, nefsin uygun gördüğü ve yapılmasını kalbin onayladığı şeydir.
      Günah ise içini tırmalayan ve başkaları sana yap diye nice nice fetvâlar verse bile içinde şüphe ve tereddüt uyandıran şeydir.”

      Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV, 227-228; Dârimî, Büyû’ 2
      İşte bazı fakihler fetva versede içimizin rahatlamadığı, şüphelerin devam ettiği bir konudur bu.Her ne kadar işlem gördükten sonra değişime uğrasada aslının domuzdan olduğunu bile bile,bir müslüman bu ürünleri nasıl iç rahatlığıyla tüketebilir?kaldı ki bunlar insanın yaşaması için zaruri gıdalar değil.jelatin,kola,kremşanti olmasada yaşayabiliriz…

      Herkesin kendi vicdanına kalmış ama biz Allah’ın izniyle kullanmamaya kararlıyız.Bilerek veya bilmeyerek kullandıklarımız içinde Rabbimizden af dileriz.Rabbimiz haram lokmayı ne bizim nede herhangi bir müminin boğazından geçirmesin.Selam ve dua ile
      CAHİDE & JİBEK

  8. yemek yapalım Says:

    ve aleyküm selam.
    yazınızı bir solukta okudum ve içim sızladı,bahsettiğiniz programı bende izlemiştim zaten seviyeli ve izlenilebilr çok nadir programlardan.

    orada aynı zamanda yahudilerin çocuklarını ana ssınıfından başlayarak asla karma sınıflarda eyitim vermediklerini düyünlerini karma yapmadıklarını ve sizinde sağdığınız onca şeye büyük bir titizlikle dikkat ederek uyguladıklarını gördüm.
    okullarda karma eyitimin istenilen başarıyı engellediği kanaatindeler,hatta öğretmenleri dahi hem cinsleri.
    burada öyle bişey yapmaya kalkılsa yer yerinden oynar

    aslında şunada inanıyorum biz hakettiğimiz gibi yaşıyoruz hakettiğimiz değeri görüyoruz,hatta haketmediğimiz kadar iyi yaşıyoruz,günümüz müslümanlarına bakıyorumda,yememiz,içmemiz,giyim tarzımız,yaşam biçimimizle ne kadar eleştirsekte farkında olmadan aynı onlar gibi oluyor onlar gibi yaşıyoruz ALLAH muhafıza yakında onlar gibi inanmayız inşallah.

    artık evlatları anne babalar değil tv’i dizileri yetiştiriyor bir çoğumuz evlat yetiştirmiyor,sadece evlat büyütüyoruz.
    Anne karnında başlaması gereken eğitim yerine anne karnında teşhir ediliyor yavrularımız.

    eğer bizde dinimizin emir ve yasaklarına gereken hassasiyeri gösterebilseydik biz müzlümanlarında dünyada bir itibarı olur bu hassasiyetlerimi dikkate alınırdı.

    neyse ben burda bırakayaım yoksa bu yazının sonu gelmez,çok uzattığımın farkındayım.

    güzel paylaşım ve bilgileriniz için ALLAH sizden cahide abladan ve sizin gibi arkadaşlarımızdan razı olsun.
    sizin gibi insanları ggörüp tanıdıkça çok mutlu oluyor ve umutlanıyorum.
    RABBİM maddi manevi güç ve kuvvetinizi arttırır inşallah

    • jibek Says:

      Bende sizin yorumunuzu bir solukta okudum, hepsine kalben katılıyorum, kanayan tüm yaramıza doğru tespitlerle katılımda bulunmuşsunuz Allah razı olsun arkadaşım.

      Rabbim tüm müminlerin, mümince yaşama çabası gösterenlerin yardımcısı olsun ayağımızı kaydırmasın kalbimizi kendi rızasına sabitlesin inşallah.
      Kalbi muhabbetlerimle en emine emanet olun.

  9. Samire Oksuz Says:

    Cahide ve Jibek hanimcim anneler gününüz kutlu olsun. Bilgi icin teşekkürler Jibekcim burda büyük ihtiyac bu konu . Allah razı olsun

    • jibek Says:

      Samirecim inşallah amerikadaki şüpheli veya haram olduğunu bildiğim tortilla, colgate dişmacunu, wrigles sakızı, nabisco bisküvileri ve diğerleri marka ürünlerle ilgili yazılarımı yeri geldikçe değinmeye çalışacağım inşallah. seninde, bildiğin ürünler varsa lütfen sende beni uyar canım.

  10. neval Says:

    konuya açıklık getirdiğiniz için teşekkürler,kamuoyundaki inanış tersineydiçünkü.
    sitenizde,izle butonu yok burası blog değilmi yoksa?

    • jibek Says:

      Neval hanımcım, rica ederiz ziyaretiniz için biz teşekkür ederiz. Elbette bloguz ama wordpress kullanıcıları ne yazıkki sayfalarına izleme butonu koyamıyor. Sevgiler.

  11. ----HAYATCEMRESİ---- Says:

    Jibekciğim,
    Aynanın o programını ben de ilgi ve hayretle izmiştim.Yahudiler düzenlerini öyle kurmuşlar ki kendilerini dünyaya kabul ettirmişler,bir de bizim acınası durumumuza bak,öz yurdumuzda %99’u!müslüman olan bu şehitler diyarı ülkede yediğimizin içtiğiğimizin helalmi haram mı neredeyse bilmiyoruz 😦
    Yahudilerin kosher damgalı ürünlerinde domuz ürünleri yok ama alkol bulunabiliyormuş.
    Bir de o programda saçlarını göstermemek için peruk takan kadınları görünce,Sevgili Peygamberimizin(s.a.v) müslüman kadınlara peruk yasağını hatırladım,Türkiye de çalışmak ve okumak için başörtüsü yasağından dolayı peruk takan müslüman kadınları düşündüm ve dehşete düştüm 😦 Rabbim encamımızı hayreylesin (amin).
    Rabbime emanet ol,sevgilerimle…
    Bir de ANNELER GÜNÜ! HEDİYESİ vermek istiyorum.

    http://hayatrehberi.sosyaldoku.com/behlul-hoca-konusma/

    • jibek Says:

      Sevgili güzel gönüllü ablacım, sen birde buradaki amish (amiş)lerin köyünü görsen elektrik, araba vs. teknolojik hiçbirşey kullanmadıkları gibi 2yaşındaki kızlarının bile elbiseleri tamamen kapalı uzun kollu uzun etekli başlarındaki bone şeklindeki örtüleriyle eleştirilere kulaklarını tıkamışlar. sade yaşamlarıyla yadırganıp yadırganmayacaklarını umurasamadan amerikanın göbeğinde trafikte at arabalarıyla dolaşıyorlar. sadece kendi yaptıkları yiyeceklerini yiyorlar ve bunlardan satıp geçim elde ediyorlar, bazı marketlerde amish yiyecekleri reyonları var. müslümanların talebi kuvvetli olsaydı helal reyonlarıda olurdu!
      Birçok günler! gibi dayatılmış Anneler günü! hediyen için sendende Nurettin hocadan da Allah razı olsun.amin.

      • ----HAYATCEMRESİ---- Says:

        Jibekciğim,
        amişlerden de haberdarım,gazetede okumuştum,adeta teknolojiye direniyorlar tamamen dinlerine uygun yaşıyorlar,
        Rabbim onlara hidayet nasip etsin(amin).

        Rabbim bu dünyada mü’min kafir kim olursa olsun çalışana başarıyı nasip ediyor,yeter ki samimi olalım ve gayret gösterelim.

  12. ayfersultan Says:

    sa.Canım,paylaşımın için sağol museviler birde müslüman olsalar,dahada titiz davranırlardı dermişim..sevgiler.A.E.O

    • jibek Says:

      Ve aleyküm selam Ablacım, hayrlı sabahlar. Sonları ebedi ateş olduğu halde dinlerinin gereğini en ince detayına kadar yerine getiriyorlar kocalarından başkalrına saçlarını göstermiyorlar, Tv kullanmıyorlar o zamanı çocuklarına din öğreterek geçiriyorlar, cumartesi günü kesinlikle çalışmıyorlar bu böyle uzar gider, Mü’minler olarak bizlerin şuurlanmak için çok çaba sarf etmemiz gerekir, Rabbim yardımcımız olsun. Hayrlı hafta sonalrı Ayfer ablam, sevgiler.


"...Güzel bir söz, kökü sağlam, dalları göğe yükselen bir ağaç gibidir.(İbrahim suresi:24)

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: